حال می خواهیم بدانیم اگر فرد حق مکتسبه را طبق آنچه در نگاشته های پیشین گفتیم کسب کرد آیا کشوری که حق مزبور در آن اجرا خواهد شد می تواند اجرای آنرا مشروط یا محدود کند؟

بر اساس تعاریف اساتید حقوق بین الملل خصوصی و آموزه های این علم پس از پیدایش یک حق مکتسبه برای فرد ( به عنوان نمونه حق فرد بر آثار نوشتاری و شنیداری و دیداری که به روش مناسبی انتساب آن به فرد آشکار است ) دیگر نمی توان به سادگی این حق را نادیده گرفت .

به بیان نکوتر چنانچه حق فرد بر آثارش توسط شخص دیگر ( اعم از حقوقی یا حقیقی ) که دارای تابعیت کشور خاصی است نادیده گرفته شود در صورت ثابت بودن و مکتسبه بودن آن حق فرد مذکور خواهد توانست برای احقاق حق کپی رایت آثارش به مراجع ذیصلاح قانونی مراجعه کند.

در نگاشته های آتی نحوه پیگیری این امر بررسی می شود .

در نگاره پیشین به طور مختصر به انواع حقوق مرتبط با اشخاص پرداختیم و دانستیم که یکی از بخشهای  این حقوق با نام " حقوق مکتسبه " شناخته می شود.

حال ببینیم ( حقوق مکتسبه) چیست  و کار برد آن در چه مواردی می باشد ؟

این حق چنانچه از نام آن بر می آید در ابتدا برای  اشخاصی ( اعم از حقیقی و حقوقی)  که در شرایط زمانی و مکانی معینی قرار داشته و فاقد هر گونه حقوقی در یک یا چند موضوع معین هستند به وضع قانون و شناختن برخی حقوق بر اساس آن قانون برای افراد می پردازد .

همین امر باعث می شود آن اشخاص با واجد حق شدن بر اساس قانون مزبور در مراحل پسین و بعدی که ممکن است نیاز به اجرای این حقوق (که بانام - موجد یا ایجادکننده حق - نیز شناخته می شوند ) در عمل با پیچیدگیهای کمتری در احقاق حقوق خود مواجه باشند .

این مساله در تعارضهای رایج در حقوق بین الملل خصوصی در مواقع وجود فرد در کشورهای با قوانین متفاوت نمایانتر می باشد.

در مقالی دیگر به این موضوع بیشتر خواهیم پرداخت.

 اما نکته مهمی که بدان کمتر پرداختیم مفهوم « حقوق مکتسبه » افراد است .

اما ا « حقوق مکتسبه به چه معناست »؟

برخی آنرا حقوقی دانسته اند که فرد به دلیل دارا بودن ویژگی قانونی مشخصی واجد این حق می شود .

 در واقع این حق در دو سطح وجود دارد که عبارتند از :

۱. مرحله ایجاد حق : یعنی جایی( زمانی )  که فرد پیش از قرار گرفتن در آن ( زمان یا مکان)  دارای هیچ گونه حق پیشینی در آن موضوع مورد ادعا نیست . ( بیشتر در آینده بررسی خواهیم کرد ).

۲. مرحله اجرای حق : به موقعیت زمانی و مکانی خاصی اشاره دارد که فرد از سطح پیشین ( مرحله ایجاد حق ) عبور کرده باشد .

در نگاشته آینده در مورد ( اقسام حقوق مکتسبه) بیشتر سخن خواهم گفت .

 حال چنانچه این مسئله را با توجه به آموزه های حقوق بین الملل خصوصی مورد بررسی قرار دهیم خواهیم دید که آیا می توان در مورد تابعیتهای اکتسابی افراد نیز در کشوری که با کشور محل تولد ( یا تابعیت اصلی آنها ) متفاوت است قائل به وجود حقوق بنیادین شد یا نه ؟

این پرسش را از دو جهت می توان پاسخ گفت :

۱. از طریق آموزه های حقوق بین الملل عمومی و حقوق اساسی :

 در زیر مجموعه اعلامیه های جهانی و منطقه ای سازمانهای بین المللی و نیز قراردادهای دو یا چند جانبه کشورها .

۲. از طریق آموزه های حقوق بین الملل خصوصی: در مباحث ( حقوق مکتسبه ).

در مقال آینده به بند نخستین این تقسیم بندی خواهم پرداخت.

در باب تابعیت غالبا در کتب ( حقوق بین الملل خصوصی ) برای افراد دو نوع تابعیت قائل هستند :

الف- تابعیت ذاتی : یا تابعیت اصلی بر اثر تولد در یک کشور (  خاک ) و برا اثر تابعیت والدین (  خون )

به دست می آید .

ب- تابعیت اکتسابی : تابعیتی که در اثر مهاجرت یا ازدواج پدید می آید که متفاوت از تابعیت اصلی فرد است .

در مورد تابعیت ذاتی بحثی وجود ندارد . چرا که اگر فردی تابعیت اصلی کشوری را داشته باشد و کشور مزبور هم از جمله کشورهایی باشد که به حقوق اولیه فرد احترام گذاشته و از جمله ( مالکیت معنوی او را بر آثارش به رسمیت بشناسند دیگر مجالی برای اقامه دعوی او نزد مراجع بین المللی باقی نمی ماند و این خود باعث حفظ تمامیت حقوقی فردی می شود که به علت تابعیت اصلی از امتیازات کشور متبوع خویش برخوردار می شود .

در مورد تابعیت اکتسابی افرادی که در چنین کشورهایی زندگی می کنند تقریبا وضعیت مشابهی وجود دارد .

به این موضوع در مقال آینده بیشتر خواهیم  پرداخت .

پ.ن : وبلاگ ( هواخواهان حقوق مولف و مصنف : جنیش کپی رایت )  وارد سومین سال فعالیت خویش شد .  در تاریخ ( ۱۶/۷/۱۳۸۴ )  نخستین مطلب وبلاگ کپی رایت  در این سراچه  نگاشته شد .